GRATIS TOOL
Wat doe je in de eerste uren van een cyberaanval?
Speel vier echte beslismomenten door, van het moment van ontdekking tot het NIS2-eindverslag na één maand, en zie het gevolg van elke keuze. Elke stap is een echte Belgische termijn, geen gok: de vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur, de incidentmelding binnen 72 uur, het eindverslag binnen één maand.
Minuut nul
Je scherm vergrendelt en er verschijnt een losgeldbriefje. Dit is het moment waarop de klok start, niet het moment waarop de aanval echt begon.
Waarom telt het eerste uur zo zwaar?
De Belgische NIS2-wet (art. 35) [1] laat de klok lopen vanaf het moment dat je een significant incident ontdekt, niet vanaf het begin van de aanval of het moment dat je alles begrijpt. Een aanvaller kan weken in een netwerk zitten voor iemand het merkt. Zodra jij het merkt, lopen er drie termijnen tegelijk. De eerste, de vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur, verstrijkt nog voor de meeste bedrijven hebben bevestigd wat er gebeurd is.
Dat is de clou van dit scenario. De juiste zet is zelden wachten tot je zeker bent. Een korte, onvolledige waarschuwing op tijd is beter dan een volledige die te laat komt. Zijn er mogelijk persoonsgegevens bij betrokken, dan komt er bovenop de NIS2-stappen een apart verslag binnen 72 uur aan de Gegevensbeschermingsautoriteit, op grond van de AVG (art. 33) [2].
Controleer de exacte termijnen voor jouw eigen tijdstip met de meldklok voor incidenten.
Wat zijn de 5 dingen om nu voor te bereiden, voor maandag gebeurt?
- Een schriftelijk incidentplan: wie belt wie, in welke volgorde, afgesproken voor er iets gebeurt.
- Back-ups die ransomware niet bereikt: offline of onveranderlijk, met een herstel dat je echt getest hebt.
- Het meldplatform en het noodnummer van het CCB offline bewaard, voor het geval de server waarop ze staan versleuteld is.
- Een vaste beslisser voor de vraag of je losgeld betaalt, met juridisch en verzekeringsadvies vooraf klaar.
- Het PANIC-blad afgedrukt naast het scherm, voor het geval je browser niet opent.
Reken uit wat zo’n dag je bedrijf echt kost, met de rekenmachine ransomware-uitvalkosten.
Zie ook de gids over de basis van incidentrespons.
Nog geen schriftelijk plan? Download het gratis sjabloon Reactieplan bij cyberincidenten, met de NIS2-meldtermijnen er al in.
Veelgestelde vragen
- Is dit gebaseerd op een echte Belgische zaak?
- Het scenario is een samenstelling, geen verhaal van één specifiek bedrijf. De termijnen en de volgorde van de drie NIS2-meldstappen zijn echt en komen uit de Belgische NIS2-wet, art. 35 [1].
- Start de klok van 24 uur echt voor we weten wat er gebeurde?
- Ja. Ze start vanaf het moment dat je op de hoogte bent van het significante incident, niet vanaf het moment dat je het volledig begrijpt. Daarom is de vroegtijdige waarschuwing bewust kort.
- Moeten we ooit het losgeld betalen?
- Deze tool neemt die beslissing niet voor je: het is een keuze met juridisch, financieel en ethisch gewicht die gekwalificeerd advies vraagt, vooraf beslist in plaats van tijdens het incident. Wat wel vaststaat: betalen of niet betalen verandert de NIS2- en AVG-meldtermijnen niet.
- Wat als we niet zeker zijn of NIS2 op ons van toepassing is?
- De meldtermijnen in dit scenario gelden voor essentiële en belangrijke entiteiten onder de Belgische NIS2-wet. Elke organisatie die persoonsgegevens verwerkt heeft sowieso de aparte AVG-melding van een datalek binnen 72 uur.
- We hebben nog geen incidentplan. Waar beginnen we?
- Begin met de 5 dingen op deze pagina, en de gids over de basis van incidentrespons. Een plan van één pagina met namen en een belvolgorde is beter dan geen plan, ook al is het nog niet volledig.
Andere gratis tools
- Meldklok voor incidenten Geef in wanneer je een cyberincident ontdekte. Krijg elke Belgische NIS2-meldtermijn bij het CCB, plus de AVG 72-uurstermijn, tot op de minuut.
- Rekenmachine ransomware-uitvalkosten Vul je personeelsaantal, uurkost en dagen uitval in. Zie wat een ransomware-aanval je bedrijf kost, per dag en in totaal, met de formule erbij.
2026-11-03
Berekend met de gratis tool op https://easycyberprotection.com/nl/learn/tools/after-the-attack/, door Easy Cyber Protection.